Page content

Een tekenbeet? Welke ziekten kun je er allemaal van krijgen?

tekenbeet_oplopen

Als een teek besmet is met Borrelia kun je er de ziekte van Lyme van krijgen. Maar er zijn nog andere ziekten die een tekenbeet kan overbrengen…

De ziekte van Lyme komt  in de hele wereld voor. Als je door een teek gebeten wordt, die de borrelia bacterie bij zich draagt, krijg je de ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme kan een rode ringvormige huiduitslag veroorzaken. Kring_na_tekenbeetJe krijgt grieperig gevoel. Als je niet tijdig behandeld wordt kun je enkele weken tot maanden na de beet pijn krijgen in je arm of been. De ziekte wordt behandeld met antibiotica. Zonder behandeling kan de ziekte chronisch worden. Ga daarom, na een tekenbeet, zo snel mogelijk naar een arts ,als je vermoedt dat je de ziekte van Lyme hebt.  Je kunt last krijgen van chronische huidproblemen, ernstige loop- en oriëntatieklachten en gewrichtspijn. Dit laatste stadium treedt soms pas jaren na de tekenbeet op.

Maar er zijn nog andere ziekten die een teek kan overbrengen.

  • Alfa Gal Syndroom is recentelijk in Nederland gecontateerd. De tekenbeet veroorzaakt hierbij een levensbedreigende vleesallergie. Een beet van een teek kan leiden tot een vertraagde allergische reactie op rood vlees.  Sommige mensen die gebeten zijn door een teek worden drie tot zes uur na het eten van rood vlees wakker van netelroos of een hele ernstige allergische reactie.
    De kenmerken van een het alfa-galsyndroom zijn

    • jeuk
    • urticaria (netelroos)
    • luchtwegklachten
    • maagdarmklachten
    • anafylactische shock

    De allergie wordt veroorzaakt door de schapenteek. De klachten treden  meestal 2-6 uur na het eten van zoogdierenvlees op.

  • Teken-encefalitis is een vorm van hersenontsteking. Deze ziekte wordt overgebracht wordt door teken die vooral voorkomen in Zuid Duitsland, Noordoost Frankrijk, Oostenrijk, Zwitserland in sommige gebieden in Scandinavië delen van Oost-Europa en Siberië. Er is een inenting mogelijk die, bij volwassenen, ook nog binnen vier dagen na een tekenbeet kan worden toegediend. Heb je deze ziekte eenmaal gehad, dan ben je er immuun voor.
  • Abesiosis is een door teken overgebrachte parasiet, die de rode bloedcellen, die zorgen voor het zuurstof transport, vernietigt. Het veroorzaakt Malaria-achtige klachten en een ernstige vorm van bloedarmoede, die ontstaat door de afbraak van rode bloedcellen.
  • Babesia Microti-infectie is een ziekte die via de teek overgebracht wordt die zich vooral in de holen van knaagdieren ophoudt en zelden mensen bijt. Je kunt het ook krijgen via een bloedtransfusie. Infecties gerelateerd aan bloedtransfusie worden vrijwel altijd veroorzaakt door Babesia microti.
  • Babesia Divergensis. Een infectie met Basesi divergens verloopt meestal acuut en ernstig. Als eerste wordt Hemoglobine in de urine aangetroffen (donkere urine), gevolgd door geelzucht. Bij ernstigste gevallen ontstaat een shock, met nierfalen en heftige ontstekingsreacties in de longen, je krijgt last van kortademigheid en ernstige ademhalingsmoeilijkheden, je lippen en nagels kunnen hierdoor blauwachtig verkleuren. In Nederland komt deze besmetting zelden voor. In de Verenigde staten, met name aan de Oostkust, wordt de diagnose met enige regelmaat gesteld. Hij komt vooral voor bij mensen zonder milt. Vaak krijgt men dan ook de ziekte van Lyme, omdat beiden micro-organismen daar vaak voorkomen in dezelfde teek.
  • Teken-vlekkoorts’ wordt veroorzaakt door de hondenteek en komt vooral voor in de landen rondom de middellandse zee. De ziekteverwekker van deze ‘teken-vlekkoorts’ is Rickettsia conorii, een bacterie die, net als virussen, binnen in cellen leeft. De infectie gaat vaak gepaard met hoofdpijn, pijnlijke spieren en gewrichten en een daling van de bloeddruk. Soms zijn er ook afwijkingen in het zenuwstelsel en werken de nieren niet goed. Een kleine week na de infectie ontstaan er koude rillingen en koorts, die tot twee weken kunnen aanhouden. Deze ziekte is goed met antibiotica te behandelen. In Nederland komt deze Rickettsia-bacterie niet voor als ziekteverwekker. Wel wordt hier bij teken geregeld haar zusje Rickettsia Helvetica aangetroffen.
  • Rocky Mountain spotted fever, deze ernstige tekenkoorts wordt veroorzaakt door de bacterie Rickettsia Rickettsii en komt vooral voor bij mensen in de Verenigde Staten.

Welke teken zijn er?

Er bestaan wereldwijd ongeveer 700 harde en 200 zachte tekensoorten. Van de twaalf geslachten van harde teken komen er drie voor in Nederland . De Schapenteek, de Egelteek en de Vossenteek.

  • De Schapenteek

De schapenteek, gewone teek of houtteek komt in Nederland het meest voor. In Nederland wordt de Borrelia bacterie, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken, hoofdzakelijk overgebracht door de schapenteek. Deze behoort tot de zogenaamde ‘harde’ teken, herkenbaar door een schildje over het achterlijf. De schapenteek kan 3 tot 4 jaar worden, afhankelijk van het klimaat. Recentelijk is bekend geworden dat deze teek ook de vleesallergie kan veroorzaken.

  • De Egelteek

Andere Nederlandse soorten zijn de egelteek bij egels, dassen en andere marterachtigen, en ook wel bij honden en katten;

  • De Vossenteek

De vossenteek, die naast vossen ook bij dassen en honden voorkomt;

  • De Hertenteek

De Hertenteek is verantwoordelijk voor het verspreiden van Babesia. Deze micro-organismen zijn parasieten die de rode bloedcellen binnenvallen. De Hertenteek is de meest voorkomende overbrenger van Babesiosis.

  • De Hondenteek

Dit is de veroorzaker van Vlekkoorts, die vooral rondom de middellandse zee voorkomt.

  • De Lonestar teek

Komt in Amerika voor, herkenbaar aan het kruis op de rug. Was tot voor kort de enige teek die de gevaarlijke vleesallergie verspreidde, maar recentelijk blijkt dit ook overgedragen te kunnen worden door de schapenteek.

 

Wat zijn Teken?

Teken zijn kleine spinachtige beestjes die net als muggen leven van bloed. De teken verschuilen zich in het gras of in bomen en slaan toe als er mensen of dieren langskomen. De beestjes springen op de huid, zuigen zich vol met bloed en laten meestal na een dag of vijf uit zichzelf weer los. Het verraderlijke van tekenbeten is dat ze geen pijn doen en je ze dus niet voelt. Als je gebeten bent kunnen er ziekteverwekkers in je lichaam terecht komen. Onbehandeld kun je daar flink ziek van worden. Het is dus belangrijk op je hoede te zijn voor een tekenbeet.

De tekencyclus

Teken voeden zich met het bloed van zoogdieren, vogels en reptielen, de zogenaamde gastheren. Volwassen teken paren meestal op de gastheer. Na de paring zuigt het vrouwtje zich vol met bloed en zwelt haar lichaam zichtbaar op. Als ze volgezogen is laat ze zich op de grond vallen. Het vrouwtje heeft het bloed nodig voor de ontwikkeling van de eitjes.

Als de eieren rijp zijn, legt het vrouwtje deze op de grond, waarna zij sterft. Ze legt wel 1000 tot 2000 eieren. De eieren worden in de herfst gelegd. In het ei-stadium voedt de teek zich niet.

Mannetjes kunnen meerdere keren paren en hebben geen bloed nodig en zullen dus ook niet bijten.

In het volgende voorjaar komen de larven uit, die zich voeden op kleine knaagdieren (muizen) en vogels. Aan het einde van de zomer vervellen de larven tot nimfen, die in winterrust gaan. In het volgende jaar voeden de nimfen zich op een grote variatie aan zoogdieren en vogels.

Aan het einde van de zomer vervelt de nimf tot volwassen teek (mannetje of vrouwtje). De volwassen teken gaan in het volgend voorjaar op zoek naar een gastheer, meestal een grote grazer zoals ree, hert of wild zwijn, maar ook schapen, runderen en paarden kunnen als voedselbron dienen.

Wat moet je doen bij een tekenbeet?

Als je door een teek gebeten wordt, haal het beestje dan zo snel mogelijk weg met een pincet of speciale tekenpen. Pak met die pincet de teek voorzichtig vast zonder hem fijn te knijpen. Verdoof de teek niet! Als je het beestje verdooft, verslappen zijn spieren en kan het speeksel van het beestje in de wond lopen en juist in het speeksel zitten de ziekteverwekkers. Plaats de pincet voorzichtig op de teek en zo dicht mogelijk tegen de huid aan. Trek hem er vervolgens met een licht draaiende beweging uit de huid. Let er goed op dat je de hele teek verwijderd. Ontsmet de wond goed met jodium of alcohol. Let de volgende dagen goed op of er niet alsnog een rode vlek op de plek van de wond komt en noteer de datum van de tekenbeet. Als die vlek binnen twee weken komt, ga dan alsnog naar de dokter.

Je kunt de teek ook opsturen voor nader onderzoek, behandel te teek niet met alcohol, maar stuur hem zo op, naar ons lab, voor een grondige analyse.

Welke onderzoeken bestaan er na een tekenbeet?

Borrelia IgGbloedonderzoek €  35
Lyme Seraspotbloedonderzoek€  89
Borrelia IgG  (blot)bloedonderzoek €  75
Borrelia IgMbloedonderzoek €  35
Borrelia IgG en IgMbloedonderzoek€  69
Borrelia IgM (blot)bloedonderzoek €  75
Vleesallergie alfa galbloedonderzoek € 39
Rickettsia conorii IgG  (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia conorii IgM  (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia mooseri/typhi IgG  (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia mooseri/typhi IgM  (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia rickettsi IgG (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia rickettsi IgM (IFT)bloedonderzoek €  45
Rickettsia typhi IgGbloedonderzoek €  35
Rickettsia typhi IgMbloedonderzoek €  35
Rickettsia DNA  (PCR)EDTA-bloed €  19
Babesia microti IgGbloedonderzoek €  59
Babesia divergens IgGbloedonderzoek €  59

Of stuur je teek in

DNA onderzoek van  de teek op aanwezigheid van Borrelia, ziekte van  Lyme  €  49,-

of

Lyme Onderzoek op de teek DNA onderzoek inclusief typering

€  169,-

 

 

Veel lyme-symptomen zijn algemene klachten die ook bij andere aandoeningen vóórkomen. Ook verschillen de klachten per persoon. Mogelijke klachten zijn:

• Uitslag of andere huidafwijkingen ter plaatse van de tekenbeet
• Huiduitslag op andere plaatsen
• Haaruitval
• Onverklaarbare temperatuurverhoging, koorts
• Onverklaarbare koude rillingen
• Onverklaarbare transpiratie, nachtelijke zweetaanvallen
• Ernstige vermoeidheid
• Frequente infecties (holtes, luchtweginfecties)
• Klierzwelling (hals, oksels, liezen)
• Pijnlijke keel
• Kortademigheid, hoesten
• Toegenomen intolerantie voor alcohol, kater
• Maagklachten, buikpijn
• Verlies van eetlust
• Veranderde stoelgang (obstipatie, diarree)
• Onverklaarbare gewichtsverandering > 3 kg
• Hartkloppingen, overslaan van het hart
• Pijn in de borstkas, ribben
• Pijn of zwelling in gewrichten
• Pijn in  spieren en pezen
• Stijfheid in de nek, kraken van de nek
• Stijfheid van gewrichten en/of rug
• Hoofdpijn
• Tintelingen, dove plekken, plaatselijk branderige of stekende pijn
• Spiertrekkingen in het gezicht of elders
• Spierkrampen, restless legs
• Onverklaarbaar trillen of schokken
• Halfzijdige gezichtsverlamming
• Zwelling rond de ogen
• Dubbelzien, tunnel zien, moeite met scherp zien
• Overgevoeligheid voor licht
• Pijn of jeuk in oren
• Oorsuizen, zoemen of fluiten
• Overgevoeligheid voor geluiden
• Duizeligheid, evenwichtsstoornis, toegenomen reisziekte
• Licht in het hoofd, problemen met staan/ lopen
• Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen
• Somberheid en/of angstigheid, piekeren
• Problemen met slapen (te weinig, te veel), vermoeid wakker
• Verwardheid, moeite een gedachtespoor vast te houden
• Moeite met concentratie, nieuwe informatie begrijpen, begrijpend lezen
• Vergeetachtigheid, slecht korte-termijn geheugen
• Oriëntatie problemen (verdwalen, dingen kwijtraken)
• Problemen met spreken (woorden vinden, verkeerde woorden zeggen, stotteren, slecht articuleren)
• Geïrriteerde blaas, niet kunnen ophouden van urine of juist moeilijk kunnen plassen.
• Seksuele functiestoornis, verminderde zin in seks
• Pijn in de onderbuik
• Alleen mannen: Pijn in de zaadballen
• Alleen vrouwen: Melkuitvloed uit de borst
• Alleen vrouwen: Onverklaarde onregelmatige menstruatie

Nee. In het speeksel van de teek zitten verdovende en afweeronderdrukkende stoffen waardoor je de beet niet voelt.

Meestal een paar dagen. Zo lang heeft een teek nodig voor een 'maaltijd'.

Nee. De kans dat je lyme krijgt en geen rode ring had, is heel klein. Het officiële advies is dan ook om alleen naar de huisarts te gaan als je in de weken na de beet koorts, spier- of gewrichtspijn krijgt. Overigens kunnen huisartsen sinds kort wel preventief één dag antibiotica geven bij mensen die door een teek zijn gebeten maar geen rode ring hebben. De beet mag dan maximaal drie dagen geleden zijn.

Ja. Hoe eerder de ziekte van Lyme wordt opgemerkt, hoe beter de behandeling aanslaat. Bij een rode ring slik je tien tot veertien dagen antibiotica. In een later stadium is dat drie of vier weken. De huisarts stelt de diagnose van de erythema migrans en kan je in een later stadium van de ziekte doorverwijzen, afhankelijk van de klachten, naar een dermatoloog, reumatoloog, neuroloog of een specialist op het gebied van infectieziekten.

De ziekte van Lyme is een infectieziekte, veroorzaakt door de borrelia­bacterie. Lang niet alle teken dragen deze bacterie bij zich. En niet iedereen die besmet wordt met deze bacterie krijgt de ziekte. Ons eigen afweersysteem kan de infectie ook zelf bestrijden. Dit betekent niet dat een doorgemaakte infectie bescherming biedt tegen een nieuwe. Je bouwt helaas geen blijvende weerstand op.

Een rode ring of vlekvormige uitslag is het meest voorkomende en opvallende signaal van de ziekte van Lyme. Die vlek, ook wel erythema migrans genoemd, ontstaat meestal na een paar dagen of weken, maar soms ook pas na een paar maanden. Andere symptomen zijn veel vager, en daarom wordt de besmetting vaak pas laat opgemerkt. Jeuk is meestal geen symptoom.

Bij behandeling van de rode ring met antibiotica genezen vrijwel alle patiënten. Tussen de 4 en 10 procent van alle lymepatiënten houdt langdurig klachten, ook na de behandeling. Waarom sommige mensen wel klachten houden en anderen niet, wordt momenteel onderzocht.

Laat een bericht achter

Comment Section

0 reacties op “Een tekenbeet? Welke ziekten kun je er allemaal van krijgen?

Plaats een reactie


*